İran yeni dini liderini dünyaya ilan etti: Mücteba Hamaney kimdir?
17
İran’da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail saldırısında öldürülen Ali Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’i yeni dini lider olarak seçti.
İsrail ve ABD'nin 28 Şubat 2026'daki saldırıları sırasında öldürülen Ayetullah Ali Hamaney'in yerine oğlu Mücteba Hamaney, 8 Mart'ta Uzmanlar Meclisi tarafından yeni dini lider olarak seçildi. Mücteba'nın 17 yaşındayken İran-Irak savaşı cephesine gittiği eski görüntüleri ortaya çıktı.
27
İsrail ve ABD'nin 28 Şubat 2026'da İran'a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, Tahran'da Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesiyle kritik bir döneme girdi. Saldırının ilk gününde hayatını kaybeden Hamaney'in yerine, oğlu Mücteba Hamaney yeni dini lider olarak seçildi.
37
BABASININ YERİNE YENİ LİDER SEÇİLDİ
Hamaney ailesinin diğer üyeleri ve birçok üst düzey yetkili de saldırılarda yaşamını yitirdi. İran'da 40 günlük yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edilirken, 8 Mart 2026'da Uzmanlar Meclisi Mücteba Hamaney'i resmi olarak yeni lider olarak açıkladı. Böylece Mücteba, İran'ın üçüncü dini lideri oldu.
47
ESKİ GÖRÜNTÜLERİ ORTAYA ÇIKTI
Paylaşılan görüntüler, Mücteba Hamaney'in babası Ayetullah Ali Hamaney'ın Cumhurbaşkanlığı döneminde, 1980-1988 İran- Irak savaşı sırasında 17 yaşındayken cepheye gittiğini gösteriyor. Görüntüler, Hamaney ailesinin savaş dönemindeki tutumunu ve Mücteba'nın erken yaşta siyasal ve askeri sürece dahil olduğunu ortaya koyuyor.
57
KARARLARDA SON SÖZ SAHİBİ
İran'da Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, dini lider tüm devlet organlarının üzerinde yetki sahibi. Lider, iç ve dış politika kararlarında son söz sahibi, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı ve rehber olarak tanınıyor. Lider, 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor; adaylar çoğunlukla liderin belirlediği kişiler arasından Anayasayı Koruyucular Konseyi'nin onayı ile seçime katılabiliyor.
67
ABD DURUMDAN PEK HOŞNUT DEĞİL
ABD Başkanı Donald Trump, Mücteba Hamaney'in lider olmasına yönelik daha önce açıklamalarda bulunmuş ve bu durumu "kabul edilemez" olarak nitelendirmişti. Trump, "Hamaney'in politikalarını sürdürecek ve ABD'yi beş yıl içinde yeniden savaşa zorlayacak bir İran lideri istemiyorum" ifadelerini kullanmıştı.
77
MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?
İran’da dini lider Ali Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından Uzmanlar Meclisi yeni lider olarak oğlu Mücteba Hamaney’i seçti.
İran’da dini lideri seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi’nin 56 yaşındaki orta düzey din adamı Mücteba Hamaney’i ülkenin yeni dini lideri olarak belirlediği açıklandı.
Meclis üyelerinden Muhsin Haydari Alekesir yayımladığı video mesajında, yeni liderin Hamaney’in daha önce dile getirdiği “İran’ın lideri düşman tarafından nefret edilen ancak halk tarafından sevilen biri olmalıdır” anlayışı doğrultusunda seçildiğini söyledi.
Alekesir, “Büyük Şeytan olarak adlandırılan ABD bile onun adını dile getirdi” diyerek ABD Başkanı Donald Trump’ın Mücteba Hamaney’i “kabul edilemez” olarak nitelendirmesine atıfta bulundu.
Uzun süredir İran’da güçlü bir figür olarak görülen Mücteba Hamaney, babası döneminde güvenlik kurumlarıyla yakın ilişkileri sayesinde etkili bir konuma geldi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ile güçlü bağları bulunan Mücteba Hamaney’in, güvenlik kurumlarının ve onlara bağlı ekonomik yapıların üzerinde önemli etkisi olduğu belirtiliyor.
Kaynaklara göre Mücteba Hamaney yıllar boyunca babasının “kapı bekçisi” olarak bilinen bir rol üstlenerek İran’daki siyasi karar alma süreçlerinde perde arkasında etkili oldu.
İran’da dini lider, dış politika ve nükleer program dahil devletin en kritik konularında son sözü söyleyen makam olarak kabul ediliyor. Batılı ülkeler İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemeye çalışırken Tahran yönetimi nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu savunuyor.
1969 yılında İran’ın kutsal Şii şehirlerinden Meşhed’de dünyaya gelen Mücteba Hamaney gençliğinde İran-Irak savaşında görev yaptı.
Daha sonra İran’ın dini eğitim merkezi olan Kum’daki medreselerde eğitim gördü ve “Hüccetülislam” unvanını aldı. Ancak Mücteba Hamaney bugüne kadar İran devlet yapısı içinde resmi bir görev üstlenmedi ve kamuoyu önünde nadiren konuştu.
İran’da bazı çevreler, mevcut rejimin monarşiye karşı kurulduğunu hatırlatarak liderliğin babadan oğula geçmesi ihtimaline uzun süredir eleştirel yaklaşıyordu.
ABD Hazine Bakanlığı da 2019 yılında Mücteba Hamaney’e yaptırım uygulamış ve onu babasının ofisinde resmi bir rol üstlenmekle suçlamıştı.
Mücteba Hamaney, 2005’te Cumhurbaşkanı seçilen Mahmud Ahmedinejad’ın yükselişinde etkili olmakla da suçlanmıştı.
2009’daki tartışmalı seçimler sonrasında patlak veren protestoların bastırılmasında Devrim Muhafızları ve Besic güçlerinin rolü büyük tartışmalara yol açmıştı.
Öte yandan geçen hafta İran’a yönelik saldırılarda Mücteba Hamaney’in eşi de hayatını kaybetti. Oğul Hamaney'in eşi, eski İran Meclis Başkanı Gulam Ali Haddad-Adil’in kızıydı.
